Teknoloji ilerledikçe, trafik kazalarında yaşanan yaralanma ve ölümlerin önlenebilirliği daha iyi anlaşılıyor. Dolayısıyla, üretici firmalar ve hükümetler otomotiv sektörünü gelişen teknoloji ile buluşturarak insan hayatını korumaya yönelik değişiklikler yürürlüğe koyuyor. Bu değişikliklerin başında Vision Zero misyonunu benimseyen ve GSR kapsamında yer alan Gelişmiş Sürücü Destek Sistemleri (ADAS) yer alıyor. Bu sistemlerin bir kısmı ise Araç İçi Sürücü İzleme Sistemlerini (DMS) içeriyor.
Mobilitas Teknoloji olarak bizler de araç içi izleme sistemleri ile uyumlu olarak çalışıyor ve Vision Zero’yu ve General Safety Regulation GSR’ı destekleyen ürünler üretiyoruz. Bu yazımızda ise siz değerli okuyucularımız ile Araç İçi İzleme Sistemleri ile alakalı detaylı bilgi vermeyi ve dünya çapında bu sistemlere yönelik yürürlüğe giren regülasyonları paylaşmayı hedefliyoruz.
Araç İçi İzleme Sistemleri Nelerdir?
Araç içi izleme sistemleri ADAS ekipmanlarının bir parçası olup kamera ve/veya RADAR sensörleri yardımı ile araç içini izleyen sistemlerdir. Bu sistemler, sürücüyü gerekli anlarda uyarır ve farkındalık yaratarak olası çarpışmaların önüne geçer. Örneğin; Gelişmiş Sürücü Dikkat Dağınıklığı Uyarısı Sistemi (ADDW), araç içerisine sürücüye bakacak şekilde yerleştirilen kameradan alınan görüntüleri işleyerek sürücünün trafiğe ilgisini ölçer. İlgili regülasyonda tanımlı trafik ile ilgili olmayan bölgelere belirli bir süre görsel ilgi tespit edilmesi durumunda işitsel/görsel/haptik tipteki uyarılardan bir veya birkaçı ile sürücüye uyarı verilir. Bu sayede sürücüde farkındalık yaratılarak dikkatsizlik sebepli kazalar önlenmiş olur. Benzer şekilde, Sürücü Dalgınlık ve Dikkat Uyarısı Sistemi (DDAW) de araç içerisine sürücüye bakacak şekilde yerleştirilecek kameradan alınan veriler ile sürücü yüzü analiz eder. Görüntünün işlenmesinden elde edilen sonuçlar, şerit bilgisi ve direksiyon açı bilgisi gibi verilerle desteklenerek sürücünün yorgunluk tespiti yapılır, ilgili regülasyonda belirtilen eşik değerden daha yüksek bir yorgunluk durumu tespit edilirse araç içerisinde sesli ve/veya görsel uyarı verilir. Yine bu uyarılar sayesinde sürücü mola vermeye motive edilir.
Araç İçi İzleme Sistemlerine Yönelik Regülasyonlar
Gelişmiş sürücü destek sistemleri yaygınlaştıkça bu konudaki yasalar değişiyor ve yönetmelikler devreye giriyor. Her ülke aynı şartlarda olmadığı için ülkeler farklı dönemlerde bu regülasyonları yönetmeliğe koyabiliyor. 2024 itibariyle birçok ülke belirli yasalar çıkararak ADAS ekipmanlarının önemini vurguladı ya da bu yasaların yakın zamanda çıkacağına dair bilgilendirmelerde bulundu. Bazı ADAS ekipmanları Araç İçi İzleme Sistemlerini de içerdiği için bu konuda da birçok yönetmelik yürürlüğe girdi veya girmeyi bekliyor. Gelin farklı ülke ve bölgelerin bu konudaki yönetmeliklerini birlikte inceleyelim.
Avrupa Birliği
Avrupa Parlamentosu’nun Genel Güvenlik Yönetmeliği (GSR) kararınca piyasaya yeni sürülen tüm araçların bazı ADAS ekipmanlarını içermesi 7 Temmuz 2024 itibariyle zorunlu kılındı. Bu ekipmanlar içinde ADDW ve DDAW sistemleri ve dolayısıyla araç içi izleme sistemleri yer almaktadır.
Amerika Birleşik Devletleri
ABD, Avrupa Birliği ülkelerinden farklı yasalar yürürlüğe koyarak aşağıda belirtilen sistemleri zorunlu kılmıştır.
- Stay Aware For Everyone (Herkes İçin Farkına Var) Act of 2021
Kısaca SAFE Act of 2021 olarak geçen bu yasa Ulaştırma Bakanlığı’nın (DOT) sürücünün dikkatinin dağılmasını, sürücünün araçtan ayrılmasını, otomasyon rehavetini ve gelişmiş sürücü destek sistemlerinin öngörülebilir kötüye kullanımını en aza indirmek veya ortadan kaldırmak için sürücü izleme sistemlerinin kurulumu ve kullanımına ilişkin araştırma yapmasını gerektirmektedir.
DOT ayrıca sürücü izleme sistemlerine yönelik performans standartlarını belirlemek için nihai bir kural yayınlamalı ve bu sistemlerin tüm yeni binek motorlu araçlara kurulmasını zorunlu kılmalıdır.
- Infrastructure Investment and Jobs Act (Altyapı Yatırım ve İstihdam Yasası)
2021 yılında yürürlüğe giren bu yasa sürücünün dikkat dağınıklığı, yoldan kopması, rehavete kapılması ve gelişmiş sürücü destek sistemlerinin öngörülebilir kötüye kullanım alanları konusunda araştırma yapılmasını ve bu unsurların en aza indirilmesini amaçlamaktadır.
Avustralya
Avustralya Yeni Otomobil Değerlendirme Programı (ANCAP), Euro NCAP standartlarıyla uyumludur ve güvenli sürüş, olası çarpışmaların önlenmesi, olası çarpışmalardan kaçınma, çarpışma sonrası güvenlik ve araç içi izleme gibi konulara odaklanmaktadır.
Çin
Çin-GB/T şu anda sürücü izleme sistemleri için herhangi bir zorunlu gereklilik getirmemektedir, ancak bu sistemlerin performansı için resmi tavsiyeler sunmaktadır. Tavsiye edilen ulusal standart olan GB/T 41797-2022, Mayıs 2023’te yürürlüğe giren ve test prosedürleri ile yöntemlerine dair genel bir çerçeve sunmaktadır. Bu standart, sürücünün beş farklı dikkat dağıtıcı davranışını ve bu davranışlara yönelik uyarı koşullarını ayrıntılı olarak açıklamaktadır. Değerlendirme kriterleri arasında göz kapama süresi, anormal baş pozisyonu, telefonla meşgul olma, esneme ve sigara içme yer almaktadır.
Araç içi izleme sistemleri ile birlikte ADAS ekipmanları, sürücü, yolcu ve yaya güvenliğini önceliklendirmekte ve aynı zamanda iklim değişikliğini göz önünde bulundurarak sürdürülebilir yolculuklar yapılmasını sağlamaktadır. Bu nedenle dünyada birçok ülke tarafından kullanılmakta ve kullanımı zorunlu hale getirilmektedir.
ADAS teknolojileri ve otonom teknoloji hakkında detaylı bilgi almak için mobilitas.com.tr web sitesini ziyaret edebilir ve Linkedin sayfamızı takip edebilirsiniz!