“Teknolojiye ayak uydurmanın önemi abartılamaz.”
-Avrupa Ulaşım Güvenliği Konseyi
Trafikte meydana gelen kazaların büyük bir kısmı sürücü hatalı olup, çoğunlukla hız limitinin aşılmasından kaynaklanır. Avrupa Birliği’nde Temmuz 2024 itibariyle yeni araçlarda bulunması zorunlu hale gelecek olan Akıllı Hız Desteği (Intelligent Speed Assistance), sürücülerin ve yayaların hayatını oldukça kolaylaştırmaktadır.
Akıllı Hız Desteği Nedir?
Akıllı hız desteği, kamera, dijital haritalar ve GNSS konum bilgisi ile aracın seyrettiği yoldaki yasal hız limitini tespit eden bir sistemdir. Bu sistem, sürücünün aşırı hız yaptığı veya azami hız sınırını aştığı durumlarda görsel ve sesli uyarılar göndererek sürücüye geri bildirim verir. Üretilen uyarılar ile sürücüde farkındalık sağlanır. Bu uyarıları, birçok araçta bulunan emniyet kemeri uyarısı ile benzer olarak düşünebilirsiniz.
Akıllı Hız Desteği Nasıl Çalışır?
Akıllı hız desteği üreticileri iki sistem arasından seçim yapabilirler; aktif ve pasif sistemler. Mobilitas olarak pasif sistem kullandığımız ve Temmuz 2024 itibariyle zorunlu olacak olan sistem de pasif sistem olduğu için yalnızca bu sistemin çalışma şeklini inceleyeceğiz.
Düşünülenin aksine, (aktif sistemler aracın hızına direkt müdahale edebilse de) Akıllı Hız Desteği aracın hızını direkt olarak etkileyemiyor ve dolayısıyla sürücünün konforunu ve kontrolünü bozmuyor. Bu sayede, sürücü dikkati dağılmadan hızını koruyabiliyor veya azami hız sınırını aştığında kolayca hızını azaltabiliyor.
İçerdiği harita ve GNSS konum bilgisi ile yolları ve yollardaki tabelaları tespit ve tanıma özelliği ile hız sınırını tespit edebiliyor. Ayrıca, tabelaların herhangi bir sebepten dolayı kaldırılmış veya zarar görmüş olması durumunda sürücü bilmese bile Akıllı Hız Desteği hız sınırlarını korumaya devam etme amacıyla sürücüyü uyarmaya devam eder.
Akıllı Hız Desteği, dört farklı şekilde çalışabiliyor;
- Kademeli İşitsel Uyarı
- Kademeli Titreşimli Uyarı
- Gaz Pedalı ile Dokunsal Uyarı
- Hız Kontrol Sistemi.
Araç firmaları veya sürücüler bu seçenekler arasından dilediklerini seçerek kullanabiliyor. Mobilitas Technology olarak biz, işitsel ve görsel uyarı sistemlerini tercih ediyoruz.
Akıllı Hız Desteği (ISA) Faydaları Neler?
Hız Kaynaklı Kazaların Azalması: ISA, araçların hız sınırlarına uymasını sağlayarak aşırı hızdan kaynaklanan kazaların olasılığını azaltır.
Çarpışmaların Şiddetinin Azalması: Daha düşük hızlar, çarpışmaların daha az şiddetli olmasına yol açabilir ve ciddi yaralanma veya ölümlerin riskini azaltır.
Gerçek Zamanlı Hız Takibi: ISA, sürücülere mevcut hız sınırı ve hızları hakkında gerçek zamanlı geri bildirim sağlar, uyumu teşvik eder.
Otomatik Hız Ayarı: Aktif sistemlerde, ISA araç hızını otomatik olarak hız sınırlarına uyacak şekilde ayarlayabilir ve insan hatası olasılığını azaltır.
Daha Az Emisyon: Tutarlı ve yasal hızlarda sürüş, yakıt verimliliğini artırabilir ve karbon emisyonlarını azaltabilir.
Azalan Yakıt Tüketimi: Optimum hız kontrolü, daha verimli yakıt kullanımına yol açabilir, bu da maliyet tasarrufu ve çevre koruması sağlar.
Daha Az Ceza ve Yaptırım: Hız sınırlarına uyan sürücüler, hız cezaları ve ilgili yaptırımlarla karşılaşma olasılığı daha düşüktür.
Düşük Sigorta Primleri: ISA ile donatılmış araçlar, gelişmiş güvenlik özellikleri nedeniyle daha düşük sigorta primlerinden yararlanabilir.
Azalan Trafik Yoğunluğu: Tutarlı hız düzenlemesi, trafik akışını düzenleyebilir, trafik sıkışıklığını azaltabilir ve genel trafik verimliliğini artırabilir.
Azalan Stres: Aracın yasal hızları korumaya yardımcı olduğunu bilmek, sürücü stresini ve yorgunluğunu azaltabilir.
Sürüşe Odaklanma: ISA hız uyumunu sağladığından, sürücüler navigasyon ve yol koşulları gibi sürüşün diğer yönlerine daha fazla odaklanabilirler.
Düzenlemelere Uyum: ISA, araçların yerel ve ulusal hız düzenlemelerine uymasını sağlar, daha geniş trafik güvenliği politikalarını destekler.
Güvenli Sürüş Uygulamalarının Teşviki: Hız uyumunu sürüş deneyimine dahil ederek, ISA sürücüler arasında bir güvenlik kültürünü teşvik eder.
Akıllı Hız Desteği Zorunlu mu?
Son beş yıldır yapılan açıklamalar incelendiğinde Akıllı Hız Desteği zorunluluğunun bir süredir tartışıldığı fakat henüz her ülkede zorunlu hale getirilmediği sonucu çıkarılıyor. Temmuz 2024 itibariyle, Avrupa Birliği bünyesinde üretilen veya Avrupa Birliği bünyesindeki ülkelere satışı yapılan sıfır araçlarda Akıllı Hız desteği zorunlu hale gelmiştir. Henüz Türkiye’de zorunlu hale gelmemiş olsa da GSR II regülasyonları kapsamında 7 Temmuz itibariyle Türkiye’de satışa sunulacak sıfır araçların Akıllı Hız Desteği bulundurması zorunlu.
Şu an için yalnızca sıfır araçlarda zorunlu olsa da ilerleyen tarihlerde halihazırda kullanımda olan araçlar için de benzer bir uygulamanın yürürlüğe konulma ihtimali oldukça yüksek.